Geschreven door het SiWell content-team
Lees je iets over je huid, haar of nagels, dan komt het woord collageen vrijwel altijd langs. Meestal met een belofte erachter. In dit artikel doen we het andersom: eerst uitleggen wat het is, dan pas wat je er redelijkerwijs van mag verwachten.
Wat is collageen?
Collageen is een lichaamseigen eiwit en het meest voorkomende eiwit in het menselijk lichaam, goed voor ongeveer een derde van alle eiwitten. Je kunt het zien als het structuurmateriaal: het vormt lange, sterke vezels die weefsel bij elkaar houden en stevigheid geven. Je vindt het in je huid, botten, pezen, kraakbeen, bloedvaten, haren en nagels.
Je lichaam maakt collageen zelf aan, in gespecialiseerde cellen die fibroblasten heten. Daar zijn bouwstenen voor nodig: aminozuren uit eiwit in je voeding, plus een aantal vitamines en mineralen die als hulpstof in dat proces functioneren.
Welke soorten collageen zijn er?
Er zijn meer dan twintig types beschreven, maar drie daarvan vormen samen het overgrote deel:
Type I. Het meest voorkomende type, ongeveer 90 procent van al het collageen in je lichaam. Zit in huid, botten, pezen, tanden en bindweefsel, en vormt daar dichte, sterke vezels.
Type II. Zit vooral in kraakbeen, het verende materiaal in je gewrichten.
Type III. Zit in huid, bloedvaten en organen, vaak naast type I, en vormt een fijner, elastischer netwerk.
Waarom neemt collageen af?
Vanaf ongeveer je 25e maakt je lichaam geleidelijk minder collageen aan, met schattingen rond de 1 procent per jaar. Belangrijk om recht te zetten, want je leest het vaak: die aanmaak stopt niet op een bepaalde leeftijd. Ze neemt af en gaat langzamer, je hele leven door.
Naast leeftijd zijn er factoren die het proces versnellen:
- UV-straling. Zonlicht breekt collageenvezels in de huid af. Dit is veruit de grootste beïnvloedbare factor.
- Roken. Vermindert de doorbloeding van de huid en versnelt de afbraak.
- Veel suiker. Suikermoleculen kunnen zich hechten aan collageenvezels, waardoor die stugger worden.
- Te weinig eiwit in de voeding. Zonder bouwstenen geen aanmaak.
Helpen collageensupplementen?
Kort antwoord: het onderzoek is er, maar het is minder overtuigend dan de marketing suggereert. Collageen uit een poeder of drankje wordt in je spijsvertering afgebroken tot losse aminozuren en kleine peptiden. Je lichaam gebruikt die als bouwstenen, maar bepaalt zelf waar ze naartoe gaan. Er is geen mechanisme dat collageen uit een potje rechtstreeks naar je huid stuurt.
We hebben hier een apart artikel over, waarin de studies en hun beperkingen uitgebreider aan bod komen: werken collageensupplementen echt? En een vergelijking met silicium: collageenpoeder vs silicium.
Wat we over silicium wel en niet met zekerheid kunnen zeggen
Silicium komt van nature voor in bindweefsel, huid, haar en nagels, dezelfde weefsels waarin collageen de structuur vormt. Er is onderzoek naar gedaan, onder andere door Barel e.a. (2005).
SiWell Triple A Silicium bevat naast gestabiliseerd siliciumzuur ook zink en seleen. Bekijk de samenstelling.
Goed om te weten Zink en seleen zijn voedingsstoffen die je normaal gesproken via je voeding binnenkrijgt. Een supplement is een aanvulling op een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl, geen vervanging daarvan. De genoemde bijdragen gelden bij de aanbevolen dagelijkse dosering van 12 druppels (0,5 ml), die 4 mg zink en 30 µg seleen levert. Neem niet meer dan de aanbevolen dosering.
Veelgestelde vragen over collageen
Stopt je lichaam op een gegeven moment met collageen aanmaken? Nee. De aanmaak neemt geleidelijk af vanaf ongeveer je 25e, maar gaat je hele leven door. De bewering dat het rond je 50e stopt kom je vaak tegen, maar die klopt niet.
Waar zit collageen in voeding? In dierlijke producten met veel bindweefsel: bouillon van botten, vis met huid, kip met vel. Wil je geen dierlijke producten, dan lever je je lichaam de bouwstenen via eiwitrijke plantaardige voeding plus voldoende vitamine C.
Is collageen uit een poeder hetzelfde als het collageen in mijn huid? Nee. Wat je binnenkrijgt wordt afgebroken tot aminozuren voordat het je bloedbaan bereikt. Je lichaam bouwt daar vervolgens zijn eigen collageen mee op, waar het dat nodig acht.
Wat is het verschil tussen collageen en keratine? Collageen geeft structuur aan huid, botten en bindweefsel. Keratine is een ander eiwit en vormt de haarschacht en de nagelplaat zelf. Je haar bestaat dus niet uit collageen.
Wat kan ik zelf het beste doen voor mijn collageen? Zonbescherming. Dat klinkt saai naast een supplement, maar UV-straling is de grootste factor die je zelf in de hand hebt.
Bronnen
- EFSA NDA Panel (2009). Scientific Opinion on health claims related to vitamin C. EFSA Journal.
- EFSA NDA Panel (2009). Scientific Opinion on health claims related to zinc. EFSA Journal.
- EFSA NDA Panel (2011). Scientific Opinion on health claims related to silicon. EFSA Journal.
- EU Register of nutrition and health claims, Verordening (EU) Nr. 432/2012.
- Barel A. e.a. (2005). Effect of oral intake of choline-stabilized orthosilicic acid on skin, nails and hair in women with photodamaged skin.
